Direct naar de inhoud
Digitale geletterdheid.apponderdeel vanonderwijstools.app
← Alle domeinen
8

Digitale technologie, jezelf en de ander

Weloverwogen keuzes maken in het gebruik van digitale technologie en media: respectvol online communiceren, gezondheid en de eigen online identiteit.

Hoofddomein: De gedigitaliseerde wereld · Kerndoel po 24B · vo 23B

Aanbod in dit domein 24 items

Les Common Sense Education

Be a Super Digital Citizen

Engelstalige les (Common Sense Education, grade 4, ca. 9-10 jaar, 45 minuten) over hoe je een 'upstander' kunt zijn wanneer je cyberpesten ziet: leerlingen leren cyberpesten herkennen en verantwoorde manieren om erop te reageren, en maken een eigen superheldenstripverhaal over hoe je kunt opkomen voor iemand die gepest wordt. Gratis, maar vereist een gratis account om het materiaal te ontgrendelen. (Engelstalig materiaal.) Gratis, maar vereist een gratis account om het materiaal te ontgrendelen.

8Groep 5/6
Beeldkraken: kritisch kijken naar beeldmateriaal
Lesmateriaal Beeldkraken

Beeldkraken: kritisch kijken naar beeldmateriaal

Beeldkraken biedt gratis lesmateriaal waarmee leerlingen leren om foto's, filmpjes en advertenties niet zomaar voor waar aan te nemen: hoe is een beeld bewerkt of in scène gezet, en welke boodschap probeert de maker over te brengen? Een training in visuele geletterdheid die goed aansluit bij het herkennen van gekleurde of misleidende mediaboodschappen.

8Groep 7/8
Les Common Sense Education

Common Sense Education — AI Algorithms: How Well Do They Know You?

Een 20-minuten les (grade 8, ca. 13-14 jaar) over aanbevelingsalgoritmes: hoe ze getraind worden, hoe ze bepalen wat je online te zien krijgt, en wat dat betekent voor filterbubbels en vooringenomenheid. Bevat een video ('Above the Noise — Algorithms'), presentatieslides en handouts. Gratis, maar vereist een gratis account om de materialen te ontgrendelen. Alleen Engelstalig. (Engelstalig materiaal.) Gratis, maar vereist een gratis account om het materiaal te gebruiken/downloaden.

98Groep 7/8, onderbouw
De Internethelden: veilig en respectvol online
Les De Internethelden (LessonUp)

De Internethelden: veilig en respectvol online

De Internethelden is een reeks losse lessen (te vinden via LessonUp) over online veiligheid en digitaal burgerschap: hoe ga je respectvol met anderen om in een chat of game, wat doe je als iets ongemakkelijk voelt, en hoe bescherm je jezelf online? De lessen zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor het speciaal onderwijs, maar zijn ook prima te gebruiken in groep 7/8 van het regulier basisonderwijs.

38Groep 7/8
Digi-doener! – Dieren op (wereld)reis
Les LessonUp (FutureNL – Digi-doener)

Digi-doener! – Dieren op (wereld)reis

Tijdens deze les maken de leerlingen kennis met de begrippen migratie en gps en denken ze na over de ethische vraagstukken rondom het gebruik van gps om kinderen te kunnen volgen. Tot slot programmeren ze een gps-tracker in Scratch. Download hier de docentenhandleiding.

8Groep 7/8
Methode DIGIT (Uitgeverij Instruct)

DIGIT-vo — De gedigitaliseerde wereld

Dit onderdeel van de DIGIT-vo methode behandelt veiligheid en privacy (bewustwording over cybercriminaliteit, online gedrag en privacyrisico’s), digitale technologie en jezelf en de ander (gezond computergebruik, digitale identiteit, respectvolle online deelname) en digitale technologie, de samenleving en de wereld (maatschappelijke impact van technologie, ongelijke toegang). Zoals de rest van de DIGIT-methode is dit een betaalde licentie met een gratis proeflicentie-optie.

389Groep onderbouw
Les Common Sense Education

Digital Media and Your Brain

Engelstalige les (Common Sense Education, jaar 9 / groep 8/onderbouw, 45 minuten) over hoe digitale media proberen je aandacht vast te houden ('addictive design', 'feedback loop') en wat gezonde mediagewoontes zijn ('humane design'). Leerlingen reflecteren op welke apps hen helpen of juist hinderen, en ontwikkelen strategieën voor gezonder gebruik. Gratis, geen account nodig. (Engelstalig materiaal.)

8Groep onderbouw
Digitale Balans: zelftest schermtijd
Tool Digitale Balans

Digitale Balans: zelftest schermtijd

Met deze gratis online zelftest onderzoeken leerlingen hun eigen schermgebruik: hoeveel tijd besteden ze aan schermen, voelt dat goed, en welke concrete strategieën kunnen helpen om een betere balans te vinden tussen online en offline bezigheden? Goed te gebruiken als aanzet voor een klassengesprek over gezond mediagebruik.

8Groep 7/8
Faqta Digi: Veilig Online Betalen & In-Game Aankopen
Lesmateriaal Faqta Digi

Faqta Digi: Veilig Online Betalen & In-Game Aankopen

V-Bucks, Robux en loot boxes: hoe verleiden games spelers om echt geld uit te geven? Leerlingen onderzoeken de verdienmodellen van gratis games (freemium) en hoe je bewust omgaat met geld online.

98Groep 3/4, 5/6, 7/8
HackShield: Online grooming en veilig chatten
Tool HackShield (Stichting HackShield)

HackShield: Online grooming en veilig chatten

Deze HackShield-quest behandelt een gevoelig maar belangrijk onderwerp: hoe herken je het als iemand online niet is wie hij/zij zegt te zijn, en wat doe je als een gesprek ongemakkelijk voelt? Leerlingen oefenen met concrete signalen en leren dat het altijd goed is om hierover met een volwassene te praten. De opdracht is zorgvuldig opgebouwd en geschikt om klassikaal te bespreken, met begeleidend materiaal voor de leerkracht.

38Groep 7/8
Kennisnet – WhatsHappy
Les LessonUp (FutureNL – Digi-doener)

Kennisnet – WhatsHappy

In deze les maak je met de kinderen afspraken over wat wel en niet zou moeten mogen op Whatsapp. Het resultaat: iedereen WhatsHappy! De les is onderdeel van het Handboek Digitale Geletterdheid van Kennisnet.

8Groep 7/8
Lesmateriaal Childnet International

Know IT All Secondary Toolkits

Engelstalige (VK) verzameling kant-en-klare lesplannen en bijbehorend materiaal voor Key Stage 3 (ca. 11-14 jaar, vergelijkbaar met de vo-onderbouw), van de gerenommeerde non-profit Childnet International. Behandelt auteursrecht/plagiaat, cyberpesten, grooming, wat een goede digitale burger is, en online veiligheid. Gratis te downloaden, geen account nodig. (Engelstalig materiaal.)

8Groep onderbouw
Les 3: Influencers en reclame
Les LessonUp (FutureNL – Digi-doener)

Les 3: Influencers en reclame

Voorbereidingstijd: 10 minuten. Benodigdheden: laptop, Chromebook of tablet, (geprint) werkblad. Optioneel: oortjes/koptelefoon voor de leerlingen om de twee video's uit de opdracht te beluisteren. In deze les leren de leerlingen wat influencers zijn en dat ze geld kunnen verdienen door reclame te maken. De leerlingen gaan met een werkblad aan de slag met het oefenen van het herkennen van (verborgen) reclame.

8Groep 5/6
Les Common Sense Education

Media Balance Is Important

Engelstalige les (Common Sense Education, kindergarten, ca. 5-6 jaar, 25 minuten) over het belang van een gezonde balans tussen schermtijd en andere activiteiten, en het rekening houden met de gevoelens van jezelf en anderen bij het gebruik van technologie. Gratis, maar vereist een gratis account om het materiaal te ontgrendelen. (Engelstalig materiaal.) Gratis, maar vereist een gratis account om het materiaal te ontgrendelen.

8Groep 1/2
MediaMasters: het digitale medialandschap
Tool MediaMasters

MediaMasters: het digitale medialandschap

MediaMasters is een gratis serious game waarin leerlingen als team een digitale wereld doorkruisen en onderweg keuzes maken over sociale media, reclame, nepnieuws en online veiligheid. Het spel combineert mediawijsheid met taal- en rekenvaardigheden en wordt jaarlijks georganiseerd rond de Week van de Mediawijsheid, maar het lesmateriaal is los te gebruiken.

28Groep 7/8
MediaMasters: Online Pesten, Groepsdruk & Cyberbullying
Lesmateriaal MediaMasters / Netwerk Mediawijsheid

MediaMasters: Online Pesten, Groepsdruk & Cyberbullying

Wat doe je als er in de klassen-WhatsApp vervelende berichten of foto's worden gestuurd? In deze MediaMasters les bespreken we groepsdruk, cyberpesten, omstandersgedrag en hoe je de sfeer in online groepen fijn en veilig houdt.

8Groep 5/6, 7/8
Mediamatties: mediawijsheid met je ouders ontdekken
Tool Mediamatties

Mediamatties: mediawijsheid met je ouders ontdekken

Mediamatties is een gratis online spel waarin leerlingen samen met een ouder of verzorger vragen beantwoorden over hun mediagebruik: hoeveel schermtijd is oké, wat vertel je liever niet over jezelf online, en hoe zorg je voor een goede balans? Het spel is bewust gericht op het gesprek tussen kind en ouder, en werkt daardoor ook goed als huiswerkopdracht.

8Groep 7/8, 5/6
Methode Online Masters

Online Masters — Safe Master en Social Master

Online Masters is een gratis online lesprogramma voor po groep 7-8 en vo klas 1-2, met dertien interactieve lessen verdeeld over vier modules: Digital Master, Creative Master, Safe Master en Social Master. De lessen zijn na (gratis) aanmelding direct online te volgen, met een docentenhandleiding erbij en zonder dat er specialistische voorkennis nodig is. ‘Safe Master’ behandelt online veiligheid en omgaan met ongepaste content; ‘Social Master’ behandelt sociaal en respectvol online gedrag.

38Groep onderbouw
SchoolTV: Sociale Media, Influencers & Zelfbeeld
Video SchoolTV (NPO Kennis)

SchoolTV: Sociale Media, Influencers & Zelfbeeld

Foto's met filters, perfecte vakanties en gesponsorde kleding: hoe beïnvloeden influencers ons zelfbeeld en ons koopgedrag? In deze les onderzoeken leerlingen de wereld achter sociale media.

8Groep 5/6, 7/8
Stop Pesten Nu: cyberpesten bespreekbaar maken
Lesmateriaal Stop Pesten Nu

Stop Pesten Nu: cyberpesten bespreekbaar maken

Stop Pesten Nu biedt gratis lestips en materiaal om pesten en online pesten bespreekbaar te maken in de klas: wat is het verschil tussen plagen en pesten, wat doe je als omstander, en waar kun je terecht als het misgaat? De materialen zijn geschikt voor zowel basis- als voortgezet onderwijs en direct te downloaden.

8Groep 5/6, 7/8
Les Common Sense Education

The Power of Digital Footprints

Engelstalige les (Common Sense Education, jaar 8 / groep 7-onderbouw, 50 minuten) over wat een digitale voetafdruk is en hoe die het beeld beïnvloedt dat anderen van je krijgen. Leerlingen analyseren hoe verschillende onderdelen van hun digitale voetafdruk tot positieve of negatieve conclusies kunnen leiden, en gebruiken een 'Take a Stand'-denkroutine op een dilemma over digitale voetafdrukken. Gratis, geen account nodig. (Engelstalig materiaal.)

8Groep onderbouw
Les Common Sense Education

Your Rings of Responsibility

Engelstalige les (Common Sense Education, grade 3, ca. 8-9 jaar, 45 minuten) over de 'rimpeleffecten' van je eigen gedrag: leerlingen onderzoeken verantwoordelijkheden zowel online als offline, en leren aan de hand van 'rings of responsibility' hoe hun gedrag zichzelf en anderen beïnvloedt — de basis voor respectvol on- en offline gedrag. Gratis, maar vereist een gratis account om het materiaal te ontgrendelen. (Engelstalig materiaal.) Gratis, maar vereist een gratis account om het materiaal te ontgrendelen.

8Groep 5/6

Primair onderwijs

Groep 7/8 7 doelen

Voortgezet onderwijs

De vo-kerndoelen zijn eind-onderbouwdoelen (geen indeling per leerjaar) — deze gelden dus voor de hele onderbouw, met havo/vwo-scholen die de aanvulling erbij pakken.